Doradca zawodowy

 

DROGI GIMNAZJALISTO !

Jesteś właśnie w bardzo wyjątkowym okresie swojego życia. Czy wiesz, że już teraz warto zastanowić się nad swoją przyszłością edukacyjno-zawodową? Wybór szkoły ponadgimnazjalnej jest bardzo ważny. Choć może wydawać Ci się mało prawdopodobne - wpłynie także na Twoją dalszą karierę. Chcę Ci w tym pomóc i dlatego zamieszczam na naszej stronie internetowej przydatne dla Ciebie informacje.

Zapraszam także na bezpłatne konsultacje indywidualne, czyli na rozmowę z doradcą zawodowym lub na diagnozę predyspozycji zawodowych. Pomogę Ci zaplanować dalszą ścieżkę edukacji oraz odkryć Twoje predyspozycje zawodowe.

 

Trzy typy informacji potrzebne do podjęcia właściwej decyzji o wyborze szkoły


O sobie

"Jeśli nie wiesz dokąd idziesz, pewnie tam nie dojdziesz."

Winston Groom

Wiesz już, że aby zmaksymalizować trafność decyzji o wyborze szkoły ponadgimnazjalnej – czeka Cię praca polegająca na zbieraniu informacji w 3 kluczowych obszarach. Wśród nich – obszar Ja – gruntownej wiedzy na temat własnej osoby jest punktem wyjścia. Właśnie od niego warto zacząć i należy zrobić to jak najszybciej. Dlaczego w takiej kolejności? Znając siebie, będzie Ci łatwiej dokonać rozeznania w zawodach, czy też w wybranych szkołach. Będziesz wiedział, które możesz brać pod uwagę, a o których lepiej z różnych względów zapomnieć. Zaoszczędzisz tym samym czas, który jak pewnie wiesz, jest bardzo cenny, zwłaszcza w Twoim wieku…

O sobie samym...


Co kryje się pod hasłami, o których sporo na tej stronie? Jesteś właśnie w miejscu przeznaczonym do ich wyczerpującego, mam nadzieję, wyjaśnienia. Pamiętaj, że placówki doradcze posiadają narzędzia, które służą do bliższego poznania każdego komponentu Twojego obszaru Ja. Zachęcam Cię do skorzystania z tej możliwości.

ZAINTERESOWANIA
- wszystko to, co lubisz robić, czemu lubisz poświęcać wolny czas
- wszystko to, w zakresie czego chcesz pogłębiać swoją wiedzę i umiejętności (o których poniżej) i czynisz to: zainteresowania mają moc motywowania Cię do działań w stronę obiektu Twoich zainteresowań
- przedmioty szkolne, których nauka jest dla Ciebie przyjemnością i nierzadko możesz wykraczać w tym celu poza program szkolny
- zainteresowania można podzielić na edukacyjne (przedmiotami szkolnymi – np. matematyczne,  biologiczno-chemiczne, językowe)  i  zawodowe (danymi  zawodami  czy  też  branżami np. techniczne, społeczne, medyczne) – warto je odkryć i porównać (czy i w jakim zakresie zainteresowania przedmiotami szkolnymi przekładają się na kształtujące się zainteresowania zawodowe).

UZDOLNIENIA
- wszystko to, czego uczysz się szybko i masz w tym zakresie najlepsze wyniki
- wszystko, co sprawia  Ci łatwość w zakresie zdobywania wiedzy lub wykonywania pewnych czynności, a efekty są lepsze w porównaniu z innymi (nawet mimo niesprzyjających warunków – np. hałasu, zmieniającego się często nauczyciela, czy Twojej nieobecności w szkole…)
- jeśli posiadasz jakieś uzdolnienia, które można określić jako wybitne – prawdopodobnie masz do czynienia z talentem: jeśli posiadasz jakiś talent, warto go odkryć zwłaszcza przed wyborem zawodu!
- uzdolnienia mogą wiązać się z różnymi dziedzinami, formami działalności czy też przedmiotami szkolnymi, jak np. uzdolnienia techniczne, przyrodnicze, społeczne czy też matematyczne, językowe, plastyczne.

UMIEJĘTNOŚCI
- wszystko to, co umiesz robić – innymi słowy wszystko, co potrafisz wykonać (niekoniecznie szybko i z najlepszym rezultatem – co przypisać można uzdolnieniom)
- mogą to być umiejętności nabyte w toku nauki w szkole, ale nie tylko -np. pisanie wypracowań, gra na pianinie,  obsługa komputera
- mogą to być też umiejętności określane jako interpersonalne - współpraca w grupie, umiejętność nawiązywania kontaktu z innymi, umiejętność niesienia pomocy innym, umiejętność rozwiązywania problemów między ludźmi
- każdy posiada jakieś umiejętności, są one różnorodne.

CECHY CHARAKTERU
- charakter (osobowość) to wszystkie Twoje cechy, które „pokazujesz światu” w swoim zachowaniu, usposobieniu, stylu bycia
- przejawia się w Twoim zachowaniu wobec innych, w Twoim stosunku do obowiązków, nauki i pracy oraz w Twoim stosunku do siebie samego (czyli samoocenie, o której poniżej)
- przykładowe cechy: koleżeński, uprzejmy, wyrozumiały, prawdomówny, sprawiedliwy, słowny, a także: pracowity, systematyczny, obowiązkowy, punktualny, zdyscyplinowany, oszczędny
- pamiętaj także o swoich cechach negatywnych (wady – rzecz ludzka, jednak w pewnych sytuacjach mogąca wpływać zarówno na wybór szkoły, jak też zawodu: np. niesystematyczność - odkładanie zazwyczaj spraw na ostatnią chwilę może być poważnym utrudnieniem w nauce w jednym z najlepszych LO w mieście, czy studiowaniu np. medycyny).

SAMOOCENA
- to ocena samego siebie, która obok wiedzy o sobie składa się na obraz siebie
- tworzy się na podstawie wszelkich informacji, jakie otrzymujesz od otoczenia na temat własnej osoby oraz na podstawie informacji, które sam posiadasz, zdobywasz na temat własnej osoby
- w efekcie: to stopień, w jakim akceptujesz samego siebie oraz oceniasz swoje możliwości pod każdym względem
- to właśnie od samooceny zależy, czy swoje możliwości oceniasz adekwatnie (samoocena adekwatna) czy też ich nie doceniasz (samoocena zaniżona) lub nawet przeceniasz (samoocena zawyżona) – idąc dalej tym tropem - będzie to wpływać na Twój wybór szkoły: jeśli Twoja samoocena jest np. zaniżona, prawdopodobnie nie spróbujesz nawet wybrać szkoły, o której marzysz, z obawy przed niepowodzeniem w rekrutacji, zaś jeśli przeceniasz swoje możliwości możesz wybrać szkołę/szkoły, do których niestety nie uda Ci się dostać.
- najbardziej korzystną formą samooceny (nie tylko ze względu na rolę w wyborze szkoły, ale też dla Twojego ogólnego dobrego samopoczucia) - jest samoocena adekwatna, realna.


TEMPERAMENT
- to nasz styl funkcjonowania na co dzień, który „pokazujemy” otoczeniu poprzez tempo, siłę i trwałość naszych reakcji – zachowań: innymi słowy to nasz  styl reagowania
- jest w dużej mierze wrodzony, tzn raczej nie ma tendencji do zmiany (jak np. zainteresowania)
- ludzie różnią się cechami temperamentu, zostały stworzone różne typologie temperamentu, do których warto sięgnąć przy wyborze szkoły
- już teraz jesteś w stanie określić, czy jesteś osobą opanowaną, czy wybuchową, czy możesz pracować długo i jednostajnie, czy też w takiej sytuacji szybko się męczysz i niecierpliwisz, czy pracujesz szybko, czy też powoli, czy potrafisz skupić się tylko na jednym zajęciu, czy też możesz jednocześnie skupiać uwagę na kilku czynnościach, czy chciałbyś pracować raczej w jednym miejscu, czy też być przynajmniej w paru miejscach w ciągu swojego dnia pracy.

WARTOŚCI
- wszystko to, co jest dla Ciebie ważne, cenne i motywuje Cię do podejmowania działań w tym kierunku – a więc stanowi też cel Twoich dążeń
- w zakresie wyboru zawodu wartością może być dla Ciebie:
• prestiż zawodu
• wysokie zarobki
• kierownicze stanowisko
• praca w dużym mieście
• praca dająca możliwość podróżowania
- w zakresie wyboru szkoły wartość może dla Ciebie stanowić:
• prestiż szkoły
• przygotowanie do matury czy też zawodu
• oferta nauki języków obcych
• odległość od Twojego miejsca zamieszkania
Zachęcam Cię do zastanowienia się nad własnymi wartościami i stworzenia własnej hierarchii wartości – gdyż przy wyborze szkoły/zawodu ważną rolę odgrywa również to, która wartość jest dla Ciebie najważniejsza, która nieco mniej, a która jeszcze w mniejszym stopniu: np. gdy w ogóle nie ma dla Ciebie znaczenia odległość szkoły od Twojego miejsca zamieszkania, prawdopodobnie możesz śledzić również oferty szkół na terenie powiatu.

STAN ZDROWIA
- w kontekście wyboru przyszłej profesji ma bardzo ważne znaczenie, gdyż każdy zawód wymaga innych predyspozycji, również zdrowotnych
- najwięcej wymagań pod względem stanu zdrowia stawiają zasadnicze szkoły zawodowe – oferujące zawody m.in.:
• wymagające bardzo dobrej kondycji fizycznej i wytrzymałości, gdyż mogą wiązać się wysiłkiem fizycznym, pracą w pozycji stojącej, pracą w trudnych warunkach
• wymagające dobrego wzroku, słuchu, zmysłu równowagi
• wymagające dobrej sprawności układu oddechowego, krążenia, nerwowego
- konieczne jest, abyś znał swój stan fizyczny i zdrowotny, przebyte choroby, skłonności do chorób i posiadane wady
- pomocą w tym zakresie posłuży Ci lekarz rodzinny oraz w dalszej kolejności lekarz medycyny pracy.

Przykładowe pytania, jakie możesz sobie
zadać - o sobie

Obszar: Ja
- Jakie przedmioty szkolne lubię najbardziej i najchętniej się ich uczę? Dlaczego?
- Jakich przedmiotów uczę się najszybciej?
PAMIĘTAJ: ZAINTERESOWANIA ≠ UZDOLNIENIA! (choć mogą się pokrywać)
- Z jakich przedmiotów mam najlepsze oceny? Warto, abyś miał też rozeznanie w przedmiotach, które sprawiają Ci trudność (pozwoli to odrzucić pewne pomysły wyboru danej klasy czy zawodu – w sytuacji, gdy kilka pomysłów jednocześnie chodzi Ci po głowie)
- Czy uczęszczam na jakieś szkolne koła zainteresowań?
- Co lubię robić w czasie wolnym?
- W czym jestem dobry?
- Jakie cechy charakteru posiadam i  w jakim zawodzie mogą mi się przydać?
- Jak oceniam swoje możliwości? Realnie? Nie doceniam? Przeceniam?
- Jaką jestem osobą pod względem stylu bycia: spokojną, zrównoważoną, czy też dynamiczną, energiczną, ciągle w ruchu?
- Czy preferuję pracę indywidualną, czy pracę w grupie?
- Co jest dla mnie ważne: studia, praca zawodowa, wysokie zarobki, prestiżowe stanowisko, stanowisko kierownicze, założenie własnej firmy, praca polegająca na ciągłym kontakcie z ludźmi, czy też raczej przy obsłudze sprzętu, maszyn  (przykładów wartości jest naprawdę wiele…)
- Jaki jest mój stan zdrowia? Czy choruję na jakieś choroby przewlekłe, czy jestem alergikiem? (pewne schorzenia mogą być przeciwwskazaniem do wykonywania określonych zawodów – o tym decyduje zwykle lekarz medycyny pracy, do którego wybierzesz się już wkrótce – jeszcze przed złożeniem dokumentów – w przypadku wyboru technikum lub szkoły zawodowej, lub też oddziału sportowego czy wojskowego w liceum ogólnokształcącym).

 

 

O zawodach

Nie ma pracy, która nie zawierałaby w sobie radości, tajemnic i zachęty”
Władimir Lindeberg

Mając 16 lat możesz już wybrać zawód. Jeśli po ukończeniu gimnazjum chcesz uczyć się konkretnego zawodu, możesz wybierać spośród oferty technikum i zasadniczej szkoły zawodowej. Jest ona różnorodna, zarówno pod kątem specyfiki zawodów, jak też pod kątem związanych z nimi wymagań. Co zrobić, żeby wybrać taki zawód, który jest dopasowany właśnie do Ciebie - właśnie do Twoich możliwości? Co zrobić, aby wykonywanie zawodu było przyjemnością, nie zaś koniecznością? Zawodów jest bardzo dużo. Pamiętaj, że obecny rynek pracy skłania do zmiany pracy około 4-5 razy w ciągu życia. Może temu towarzyszyć zmiana zawodu czy też specjalności (przekwalifikowanie się). To dalsze perspektywy. Tymczasem bardzo łatwo wybrać zawód tylko pod wpływem innych ludzi, tylko z racji na bliskość szkoły względem miejsca zamieszkania, czy też tylko pod wpływem samego wyobrażenia na jego temat. Pamiętaj: wyobrażenia często nie odpowiadają rzeczywistości… Są przeważnie źródłem błędnych decyzji. To, co jest ciekawe dla Twoich przyjaciół, niekoniecznie może odpowiadać Tobie. Każdy jest inny. Inny wybór – nie znaczy gorszy. Najważniejsze, aby to był Twój wybór.
Zbierz informacje, zastanów się i wybierz zawód, który będzie dla Ciebie źródłem satysfakcji!

 

 

Przykładowe pytania, jakie możesz sobie zadać
o zawodach

Obszar: Zawody
- Jakie wykształcenie jest potrzebne, aby pracować w tym zawodzie?
- Jakie czynności wykonywane są w ramach danego zawodu?
- Jakimi narzędziami się posługuje?
- Jakie wymagania oraz przeciwwskazania cechują dany zawód?
- W jakich miejscach możesz pracować w tym zawodzie?
- Jaki charakter ma praca – grupowy czy indywidualny?
- Czy praca wiąże się z  podróżami służbowymi? Jak często?
- Czy praca wymaga dyspozycyjności? W jakim wymiarze?
- Czy praca wymaga zdobycia dodatkowych kwalifikacji, uprawnień?
- Jakie są zawody pokrewne?
- Jakie są możliwości awansu?
- Jakie jest zapotrzebowanie na ten zawód na rynku pracy?
- Jakiego wynagrodzenia możesz się spodziewać w tym zawodzie?



O szkołach

"Tylko ludzie wykształceni są wolni"

Epiktet

Czeka Cię wybór szkoły ponadgimnazjalnej. Co możesz zrobić aby Twoja decyzja

była trafna? Zastanów się nad tym co wiesz o szkołach? Czy znasz ofertę szkół

ponadgimnazjalnych w Twoim mieście i regionie? Jakie bierzesz pod uwagę? Od ilu

punktów przyjmowano do danej szkoły? Jakiego języka obcego chcesz uczyć się od

podstaw, a jaki chciałbyś kontynuować?...

Te i inne pytania powinieneś sobie zadać. Pamiętaj! Podjęcie decyzji o wyborze

szkoły ponadgimnazjalnej wiąże się w Twoim przypadku z wyborem trzech szkół oraz

dowolnej liczby oddziałów (klas) w tych szkołach. Ważne jest ich odpowiednie

ustawienie w podaniu .

 

Schemat szkolnictwa